Oμιλία του Καθηγητή κ. Αντώνη Μεταξά στην 25η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist με θέμα “Decarbonising Europe: Accelerating the energy transition”.

 

Η ενεργειακή μετάβαση θέτει μείζονα νομικά και ρυθμιστικά ζητήματα. Η πράσινη μετάβαση δεν είναι ένα στρατηγικό διακύβευμα στερούμενο προκλήσεων ούτε βέβαια πρέπει να καταστεί κενή συνθηματολογία.

Εντούτοις, προσεγγίζοντας τη σημερινή ελληνική ενεργειακή πραγματικότητα μέσα από μια, ας μου επιτραπεί, διττή οπτική, όχι μόνο ακαδημαϊκή αλλά και πρακτική, θεωρώ ότι υφίστανται κάποιες κομβικές αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων και αντικειμενικής κατάστασης σε αρκετά κομβικά μέτωπα, παρά τις καλές προσπάθειες των αρμοδίων.

Συγκεκριμένα:

Α) Ρυθμιστική συγκρότηση της ενεργειακής μετάβασης σε ένα σύνθετο περιβάλλον δεν μπορεί να λάβει χώρα χωρίς την ουσιαστική στήριξη του Ρυθμιστή (ΡΑΕ) και των αρμοδίων Διαχειριστών (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΑΠΕΕΠ) για να μπορέσουν και αυτοί να επιτελέσουν τον κρίσιμό τους ρόλο. Αποψιλωμένοι από ικανά στελέχη ο Ρυθμιστής και οι Διαχειριστές δεν μπορούν να πράξουν, παρά τις βέλτιστες προσπάθειες που καταβάλλουν, τα όσα μπορούν και πρέπει και στον τομέα των αρμοδιοτήτων τους αλλά και της ρυθμιστικής παρέμβασης και εποπτείας.

Β) Μείζον διακύβευμα είναι η διασφάλιση του ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν θα είναι άναρχη και, θα έλεγα, μη βιώσιμη, οικονομικά, περιβαλλοντολογικά και κοινωνικά. Η ρυθμιστική συγκρότηση και ανάπτυξη της χρήσης των διμερών συμβολαίων (PPAs) συνιστά επίσης μείζονα ανάγκη να προχωρήσει άμεσα για πλείονες σημαντικούς λόγους, συν τοις άλλοις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας.

Γ) Στρατηγικό, αλλά θα προσέθετα και εθνικό διακύβευμα, συνιστά το στοίχημα της ορθής διαχείρισης της απολιγνιτοποίησης: οι περιοχές της χώρας που πλήττονται – χαρακτηριστικό εδώ το παράδειγμα της Μεγαλόπολης – οφείλουν ουσιαστικά και στοχευμένα να στηριχθούν, για να μην οδηγηθούν στην ερήμωση και την παρακμή. Οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να συνεχισθούν και να εντατικοποιηθούν σε κάθε επίπεδο.